Kanuni Muhteşem Süleyman
..        
I. Süleyman Osmanlı Devleti'nin onuncu padişahıdır. 1495 yılında Trabzon'da doğmuş, Babası Yavuz Sultan Selim Han ve annesi Ayşe Hafsa Sultandır. Onun döneminde Osmanlı Devleti, ekonomik, askeri ve siyasi gücünün zirvesine ulaşmıştır. Babası Yavuz Sultan Selim'den devraldığı 6.557.000 km 2 lik Osmanlı ülkesinin topraklarını, Hükümdarlık yaptığı 46 yılda 14.893.000 km2'ye çıkarmıştır.

Sultan Süleyman çok iyi bir eğitim almıştı. Çeşitli illerde sancak beyliği yaptıktan sonra, Babası Yavuz Sultan Selim'in ölümü üzerine, 30 Eylül 1520'de 25 yaşındayken Osmanlı tahtına geçtir. Kanuni tahta çıktığı zaman Avrupa'nın en güçlü devleti Roma-Germen İmparatorluğu yani Almanya idi. Alman İmparatoru Şarlken Macaristan'a hakim olmak için Macaristan Kralıyla yakın akrabalık ilişkileri kuruyordu. Osmanlı Devleti'nin Macaristan Krallığına gönderdiği elçi (Behram Çavuş) Macar Kralı II. Layoş tarafından katledilince Kanuni Sultan Süleyman ilk seferini Belgrat'a yaptı. Belgrad seferinde Böğürdelen, Ciğerdelen, Zemun ve Belgrat'ı fethetti. Belgrat, fethedil- dikten sonra Osmanlı'nın Avrupa'ya açılan en büyük kapısı olmuştur.

Sultan Süleyman ikinci seferini de Haçlı'nın önemli bir kalesi olan Rodos Adası'na yapmış, değişik milletlerin seçme şovalyelerinden olan St. Jean şovalyelerini yenerek Rodos'u ele geçirmiş, büyük amcası Cem Sultan'ında öcünü almış ve Rodos'u Osmanlı topraklarına katmıştır. Şarlken'in büyük bir tehlike olmaya başladığını gören Kanuni Sultan Süleyman, Fransuva'nın da ısrarı üzerine Şarlken'e karşı savaş açmaya karar verdi. Osmanlı Ordusu Tuna nehrini geçerek Macaristan'a girdi. 29 Ağustos 1526'da Macar ordusuyla Mohaç'ta yapılan savaşta Macar ordusu iki saatte bozguna uğratıldı ve Mohaç Savaşı şanlı bir zaferle neticelendi. Budin (Budapeşte) alındı. Macaristan, Osmanlı Devletine bağlı bir krallık haline geldi.

Sultan I. Süleyman, 46 yıllık hükümdarlığı döneminde zamanının çok büyük kısmını seferlerde, harp meydan- larında geçirmiştir. Sanıldığının aksine, sarayda kalmaya, dinlenmeye ve eğlenmeye fazla vakti olmamıştır. 13 büyük sefere (sefer-i hümayun) katılarak orduya bizzat kumanda eden Kanuni Sultan Süleyman devrinde 300 den fazla kale fethedilmiştir. Kanuni Sultan Süleyman'ın Fethettiği Toprakların bazıları şunlardır: : Böğürdelen, Ciğerdelen , Zemun, Belgrat, Bodrum, Tahtalı, Aydos, İstanköy ve Sömbeki kaleleri ile birlikte Rodos, Macaristan, Hırvatis- tan, Dalmaçya ve Transilvanya, Estergon Kalesi, Sikloş, Güns, Kanije, Gradcaş, Pojega, Zacisne, Nemçe ve Pod- grad, Kuveyt, Lahsa, Katif, Necd, Hemedan, Katar, Bahreyn, Kasr-ı Şirin, Bağdat ve Tebriz şehirleri, Tunus, Kara Boğdan(Moldovya), Yemen…
Zahmette rahmet vardır düsturuyla hareket eden ve rahat yaşamayı, zevk-ü sefayı tercih etmeyen Kanuni, ileri yaşına ve ağır hastalığına rağmen son seferini Zigetvar Kalesi üzerine yapmış fakat kalenin fethedildiğini göreme- den harp meydanında vefat etmiştir. (6 Eylül 1566)O'nun saraylarda değil de savaş meydanlarında, sefer sırasında vefat etmiş olması ne kadar cihangir ve cengaver bir hükümdar olduğunu göstermektedir. Kanuni Sultan Süleyman'ın vefatından bir gün sonra Zigetvar kalesi fetholunmuştur.

Kanuni dönemi sadece savaşlarıyla ve seferleriyle meşhur değildir. Bu dönemde Osmanlı ülkesi baştan başa Camilerle, köprülerle, hanlar, hamamlar, imarethaneler, şifahaneler, medreseler, külliyeler, su kanalları…vs. birbirinden kıymetli eserlerle donatılmıştır.
İslam ve Osmanlı hukuk tarihinde en fazla kanun (200 den fazla kanun) Onun zamanında yapılmıştır. Devlet yönetiminde hukukun üstünlüğüne, kanun kuvvetine ve adalete büyük önem vermesi nedeniyle sadece Osmanlı ülkesinde Kanuni lakabını almakla kalmamış, dünya genelinde ilim ve hukuk otoriteleri tarafından insanlık tarihinin en büyük hukuk ve kanun adamlarından birisi olarak kabul edilmiştir. Avrupa'nın birçok ülkesinde kanun adamı kimliğiyle heykelleri yapılmıştır.

Sultan Süleyman, başarılı bir asker ve kudretli bir devlet adamı olmanın yanısıra usta bir şairdi. Muhibbi, Acizi, Meftuni gibi mahlasları kullandığı divanında 2779 adet gazel bulunmaktadır. Divan şairleri arasında en fazla gazel yazmış olan Zâtî'nin bile 1825 gazeli vardır. Kanuni böylece Divan edebiyatının gazel rekorunu kırmıştır.

Prof. Dr. Ahmet Akgündüz'e göre: “Kanuni Sultan Süleyman hem büyük bir asker, hem kudretli bir idareci ve hem de eşine ender rastlanır bir devlet teşkilatçısı idi. Bu dehasını, Fatih zamanında hazırlanan teşkilat kanunlarını geliştirerek ve kısmen de değiştirerek gösterdi. Denilebilir ki; Osmanlı Devleti'nin siyasi, kültürel, sosyal, iktisadi, adli ve kısaca her çeşit yapılanması, Kanuni devrinde zirveye yükseldiği gibi, devletin merkezi ve taşra teşkilatı da bu dönemde zirveye yükselmiştir. Bunu hazırlattığı kanunna- melerde görmek mümkündür.”

Meşhur şarkiyatçı Ortalon, Kanuni Sultan Süleyman hakkında şu ilginç tesbiti yapar: “Sultan Süleyman'ın eserleri bir sıraya konulsa, en alt katta muharebeleri, onun üstünde bıraktığı abideler ve en üstte ise, kurmuş olduğu ilmi ve hukuki müesseseler gelir.”
Bu Yazı 2324 Defa Okunmuştur.

Yazıya Yorum Yap
Adınız : 
Yorumunuz : 

Yazıya Yapılan Yorumlar