Okuma Hızını Arttırmak Mümkündür ve Şarttır
27.01.2015        

Okuma Hızını Artırmak Mümkündür ve Şarttır

 

 

 

 

Okuma hızını artırmak mümkündür ve şarttır. Birçok kimsenin, doğruluklarından hiçbir şey kaybetmeden bir konudaki okuma hızlarını iki misline çıkarabildikleri deneylerle ispatlanmıştır. Bunun için şunlara dikkat etmek gerekir:

1-Hançere ve dudak hareketlerini bırakmalıdır; çünkü bu yolla sadece “sesli okuma hızı” seviyesinde kalınır; hâlbuki sessiz okuma hızı, seslinin, iki-üç katıdır.

2- Kelimeler için değil de fikirler için okunmalıdır; yani tek tek kelimeleri okumak yerine, bir çırpıda, bir fikri kavramağa yetecek kadar kelime grubunu okumağa çalışmalıdır.

3- Her paragraftaki ana fikri sezmeğe çalışmalıdır.

4- Dikkati sadece okunana anlamağa teksif etmeli, ikinci bir iş ile, hattâ okuma hızı ile dahî ilgilenilmemelidir.

5- Dönüp tekrar okumaları kaldırmalıdır; çünkü sonra gelen cümle, karanlık kalan yeri açıklayacak yapıda olabilir.

6- Daha çabuk okumağa, kendi kendiyle yarışmağa çalışmalıdır.

Bir kitap okunurken, ondan daha iyi istifade etmek için uyulması gereken bazı tavsiye ve prensipler vardır; onları şöyle sıralayabiliriz:

1-Kitabı, gevşek ve yorgun kafa ile okumamalıdır. Okuma için en uygun zamanı seçmek, üzerinde düşünmeğe değer; bu zaman, bazı kimseler için sabah, bazıları için ise gece vakti olabilir; ama kuvvetli bir yemeğin arkası hiçte müsait değildir.

2- Okunan konu üzerine zihin teksif edilmelidir. Yarım saat kadar sonra bir miktar dinlenmek uygun olur.

3- Özellikle mühim eserler okunurken, elde mutlaka bir kalem bulundurulmalı, önemli cümle veya ibarelerin altı çizilmelidir. Bunun müteakip okuyuş ve aramalarda büyük faydası olacağı gibi, önemli fikirlerin ve yazı iskeletinin kaçırılmamasında da yardımı görülecektir.

4- Sayfa kenarlarına küçük notlar almalı ve yazmalıdır ki; kitabın o kısmı hakkındaki fikirlerimiz, itirazlarımız, görüş ve değerlendirmelerimiz böylece kaydedilirse, bunlar kitaptan ilerki faydalanmalarda rehber olur.

5- Eserin baş veya sonunda boş bir sayfaya kendi şahsî fihristimizi eklersek; bizim için önemli olan yerler, özel olarak ilgi duyulan kısımlar, daha sonra aradığımızda kolayca bulunur.

6- Belli bir yere, o kitabın özetini ve bizim onun hakkındaki değerlendirmemizi yazmamız, unutup aynı eseri tekrar tekrar ele almayı önler.

7- Kitaptaki ilginç söz ve bilgiler fişlenebilir. Böylece zamanla küçük bir özel arşiv oluşturabiliriz. Bu özellikle ilmî çalışmaya yönelecekler için tavsiye edilir. Kaydedilen söz, şiir… v.s ezber içinde kullanılabilir.

8- Kitap içinde karşılaşılan her yeni kelimenin anlamı öğrenilmeli, gerekirse lügate bakılmalıdır. Böylece kelime hazinesi gelişmiş, genişlemiş olur. Ayrıca kelimenin telaffuz, imlâ ve cümle içinde kullanılış şekline de dikkat edilmelidir.

9- Cetvel, grafik, resim ve haritalar atlanmamalıdır; çünkü bunlar hatırda daha iyi kalırlar ve çoklukla özel mahiyetindedirler.

10- Okunan eser hakkında nihaî bir hükme varılmalıdır; yani yazar bîtaraf mıdır, konuya hakim midir, kaynakları güvenilir mi, eser değerli midir? gibi soruların cevapları düşünülmelidir.

11- Konuşma kabiliyetimizi geliştirmek için, edebî eserleri yüksek sesle, telaffuz, vurgu ve mânâya önem vererek tane tane okumak tavsiye edilir ki, buna diksiyon denilir ve hitabet, tiyatro ve radyo konuşmaları için çok önemlidir.

12- Kitaptan öğrenilen hususlar; a)Geçmişteki bilgilerle irtibatlandırılarak, b)Kendi kendimize örnekler bulup üretilerek, c) O bilgileri arkadaşlar ile tartışarak, d)Tekrarlayıp yankılaştırarak… Zihne daha iyi yerleştirilmelidir. Ayrıca bunların mümkün olanlarını, pratikte tatbik etmek ve uygulamak lâzımdır.

Prof. Dr. M. Esad Coşan

 

Kaynak:

Kitap Okuma Şuuru, (Derleyen: Selim ÇORAKLI) Marifet Yayınları, İstanbul, 1998 (Prof. Dr. M. Esad Coşan, Okuma Sanatı, Syf:33-37)

 

 

 


Bu Yazı 2194 Defa Okunmuştur.

Yazıya Yorum Yap
Adınız : 
Yorumunuz : 

Yazıya Yapılan Yorumlar